Rajmund Oppeln-Bronikowski

Oficer wojsk Księstwa Warszawskiego, powstaniec listopadowy
11.08.1787 26.12.1869 Wschowa

Biografia

Rajmund Oppeln-Bronikowski herbu własnego urodził się 11 sierpnia 1787 roku we Wschowie. Pochodził z zamożnej gałęzi polskiej linii rodu Oppeln-Bronikowskich. Jego ojciec Antoni był właścicielem trzech folwarków w okolicach Krobii i Rawicza. Matka Anastazja z Rogalińskich zajmowała się domem. Po zakończeniu edukacji w domu rodzinnym, Rajmund zapisał się do szkoły budowlanej we Wrocławiu, jednak przerwał naukę po wkroczeniu wojsk napoleońskich do Poznańskiego w 1807 roku. W tym czasie jego starsi bracia, Wiktor i Roman, wstąpili do wojska francuskiego, a Rajmund wrócił do domu, aby zaopiekować się owdowiałą matką.

Z powodu problemów finansowych rodziny, spowodowanych złą gospodarką ojca i rozrzutnością brata, Bronikowski przyjął pracę w administracji cywilnej Księstwa Warszawskiego. W 1808 roku został wysłany do Warszawy, aby uczyć się zasad Kodeksu Napoleona. Tam zajął się nim wpływowy krewny, generał Mikołaj Oppeln-Bronikowski, który przekonał go do wstąpienia do wojska. Jako porucznik Rajmund odznaczył się w bitwie pod Raszynem i został mianowany adiutantem generała Dąbrowskiego. W 1809 roku wstąpił jako kapitan do 2. Legii Nadwiślańskiej, ale wkrótce wziął urlop i nie uczestniczył w walkach lat 1809-1814, zajmując się sprawami majątkowymi rodziny.

W 1819 roku Rajmund spłacił braci i przejął rodzinne folwarki, które były obciążone ogromnymi długami hipotecznymi. W 1830 roku udał się do Warszawy na proces sądowy związany z długami. W stolicy zastał go wybuch powstania listopadowego, do którego natychmiast się przyłączył. W stopniu majora zorganizował batalion piechoty z ochotników z Poznańskiego i walczył w obronie Warszawy. Po upadku powstania dostał się do pruskiej niewoli, ale uciekł z transportu jeńców i wrócił do swoich majątków, które zostały objęte sekwestrem. W kolejnych latach spłacał długi, ale z powodu dodatkowych kosztów procesowych majątki zostały sprzedane na przymusowej licytacji w 1840 roku, co doprowadziło go do nędzy.

Po dwóch latach starań i osobistym spotkaniu z królem Fryderykiem Wilhelmem IV w Poznaniu, Bronikowski otrzymał roczną rentę dla weteranów wojsk napoleońskich w wysokości 120 talarów, wypłacaną z osobistej szkatuły króla. Renta pozwoliła mu na skromne utrzymanie. Starość spędził w Ostrowie Wielkopolskim, w domu swojego bratanka Antoniego. Nie założył rodziny. Zmarł 26 grudnia 1869 roku i został pochowany w Golejewku. Pozostawił po sobie pamiętnik, wydany w 1879 roku w Poznaniu, który jest cennym źródłem historycznym.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Odznaczył się w bitwie pod Raszynem (1809), gdzie został mianowany adiutantem gen. Dąbrowskiego
Zorganizował batalion piechoty z ochotników z Poznańskiego podczas powstania listopadowego (1830-1831)
Walczył w obronie Warszawy podczas powstania listopadowego
Uzyskał rentę od króla Fryderyka Wilhelma IV dla weteranów wojsk napoleońskich
Autor pamiętnika wydanego w 1879 roku, stanowiącego ważne źródło historyczne

Ciekawostki

Rajmund przerwał studia budowlane, gdy wojska napoleońskie wkroczyły do Poznańskiego, i wrócił do domu, aby zaopiekować się matką
Był więziony przez Prusaków po upadku powstania listopadowego, ale uciekł z transportu jeńców
Majątki rodzinne zostały sprzedane na licytacji w 1840 roku, po czym żył w nędzy, dopóki nie otrzymał królewskiej renty

Udostępnij